Sterrenwacht lezing Cern - Higgs deeltje

5 / 15
vrij 19 jun
20.00 - 22.15
Amersfoort - Utrecht
40 - 65 jaar
€ 7,50
Uitleg kosten
Koop zelf je kaartje via de link donateurs leden gratis

Adresgegevens

Wordt zichtbaar na aanmelden
Wordt zichtbaar na aanmelden
Wordt zichtbaar na aanmelden

Deelnemers 5 / 15

Omschrijving

Vrijdagavond 19 juni 2026 van 20.00 tot 22:00 uur geeft Dr. Lydia Brenner (Nikhef het Nationaal instituut voor subatomaire fysica Nikhef in Amsterdam) een lezing over de reis naar de ontdekking van het Higgs-deeltje

Deeltjesfysici zijn dagelijks bezig met de zoektocht naar de fundamentele bouwstenen van het universum. De bekendste zoektocht was die naar het Higgs-boson, dat zo’n 14 jaar geleden bij CERN werd ontdekt. Maar hoe zoek je nu eigenlijk naar zo’n deeltje dat wel voorspeld, maar nog niet waargenomen is? En waar ben je precies naar op zoek? En, nog belangrijker, hoe weet je zeker dat wat je gevonden hebt ook daadwerkelijk dát deeltje is? Het antwoord op deze vraag ligt grotendeels in de manier waarop je statistische methoden toepast op dit soort problemen. De kern hiervan is de verbinding tussen natuurkunde, wiskunde en de mensen die het onderzoeken.

De Spreker is Dr. Lydia Brenner
Dr. Brenner (PhD Amsterdam 2017) werkt aan de ATLAS- en FASER-experimenten bij CERN in de buurt van Genève, Zwitserland. Binnen ATLAS houdt ze zich bezig met de natuurkunde van het Higgs-boson, het deeltje dat massa geeft aan de andere deeltjes, inclusief de combinatie en herinterpretatie van die metingen voor theorieën die verder gaan dan het standaardmodel van de deeltjesfysica. Dr. Brenner had een leidende rol in sommige eerste ATLAS interpretaties van de gecombineerde Higgs-data en ontwikkelde de Lagrangiaanse Morphing Methode, die van cruciaal belang is geweest voor deze interpretaties. Ze is momenteel voorzitter van de ATLAS-statistiekcommissie. Dr. Brenner was vier jaar lang afgevaardigde voor jonge onderzoekers in het Europees Comité voor Toekomstige Versnellers, en ze voorzitter van de PhyStat-organisatie, die werkzaamheden, bijeenkomsten, conferenties en cursussen coördineert die de natuurkunde- en statistiekgemeenschappen met elkaar verbinden.

Het is nog even afwachten of zij de ontdekking van het nieuwe deeltje XI zal benoemen.

Hieronder een samenvatting van de site
Het LHCb-experiment op CERN heeft het bestaan aangetoond van een nieuw proton-achtig deeltje. Het is de eerste ontdekking met de in 2024 geüpgrade detector in Genève.

De ontdekking van het nieuwe Xi-cc-deeltje, door de onderzoekers het een zwaar proton genoemd, is vandaag gepresenteerd op de traditionele Moriond-voorjaarsconferentie in Frankrijk.

Het zeer instabiele deeltje bevat twee charm quarks en een down quark, en is met 3620 MeV ongeveer viermaal zo zwaar als een stabiel proton in atoomkernen. De ontdekking is gedaan in proton-protonbotsingen in de LHC-versneller, verzameld in 2024 in run3 van de LHC.

Het bestaan van het instabiele deeltje is afgeleid uit metingen van het verval naar drie lichtere deeltjes in de detector. In totaal zijn 915 vervalgebeurtenissen gevonden. Het signaal is zeer significant: 7 sigma, ruim voldoende voor de tern ontdekking.

Het nieuwe Xi-deeltje lijkt op een proton met een “quark upgrade” waar in plaats van twee up-quarks twee zwaardere charm-quarks aanwezig zijn. Charm-quarks zijn zwaardere familieleden van de up-quarks uit de tweede deeltjesgeneratie van het Standaardmodel. Ze hebben dezelfde lading en andere eigenschappen als up-quarks, maar een grotere massa.

Het deeltje is de partner van een ander Xi-deeltje met een up-quark in plaats van een down-quark dat al in 2017 is ontdekt en in theorie vrijwel dezelfde massa moest hebben. Het waarnemen van het nieuwe deeltje bleek experimenteel lastig, en is te danken aan technische verbeteringen aan de LHCb-detector.

Nikhef was actief betrokken bij die eerdere upgrade van de detector. Nikhef is een van de belangrijke partners in het LHCb-experiment, waarin vijftien landen samenwerken. LHCb is speciaal ingericht om eventuele verschillen tussen deeltjes en hun antideeltjes te bestuderen.

Daarnaast speuren de LHCb-onderzoekers permanent naar nog onbekende signalen in hun meetgegevens. Nikhef-onderzoeker Patrick Koppenburg van LHCb beheert een speciale webpagina
https://koppenburg.ch/particles.html voor alle nieuw ontdekte deeltjes, mede om te laten zien dat na de ontdekking van het higgsdeeltjes in 2012 de deeltjesfysica nog volop ontdekkingen heeft gedaan.

Zijn teller staat momenteel op 80 deeltjes, waarvan de meeste overigens extreem instabiel zijn. De ontdekkingen leveren belangrijke tests voor de deeltjestheorie, met name die van de sterke wisselwerking tussen quarks.

Bron: LHCb-website op CERN
  •     27 March om 07:04 Utrecht
    heeft zich aangemeld.
  •     25 March om 07:26 Utrecht
    heeft zich aangemeld.
  •     23 March om 11:26 Noord-Holland
    heeft zich aangemeld.
  •     22 March om 16:50 Utrecht
    heeft zich aangemeld.
  •     22 March om 13:32 Gelderland
    heeft zich aangemeld.

Uitgelicht & Aanbevolen

Stel een vraag